Free Joomla Templates by iPage Hosting
  • Kościół w Książu Śląskim
    Kościół w Książu Śląskim
  • Kościół w Ługach
    Kościół w Ługach
  • Kościół w Zielonej Górze - Sucha
    Kościół w Zielonej Górze - Sucha
  • Kościół w Zielonej Górze - Zatonie
    Kościół w Zielonej Górze - Zatonie

Zapraszamy na Gorzkie Żale


Jednym z najważniejszych nabożeństw Wiekiego Postu są Gorzkie Żale. Ta niezwykła modlitwa ma charakter nabożeństwa eucharystycznego odprawianego najczęściej w niedziele okresu wielkopostnego, a tradycja jej odprawiania ma wyłącznie polską historię sięgającą początków XVIII wieku.

Na początku XVIII wieku ówczesny proboszcz kościoła św. Krzyża w Warszawie ksiądz Michał Bartłomiej Tarło (późniejszy biskup poznański) i Bractwo św. Rocha rozpoczęli starania o pozwolenia na odprawianie w świątyni specjalnego nabożeństwa pasyjnego. Gorzkie żale po raz pierwszy odbyły się w 1704 roku. Szybko zdobyło popularność wśród wiernych i zostało wprowadzone do innych kościołów w Warszawie, a następnie również w całej Polsce.

gorzkie żale 1

Nabożeństwo z jednej strony opiera się na motywach ówczesnej Jutrzni, z drugiej zaś zawiera pewne elementy misteriów liturgicznych. Żeby się podobieństwa strukturalnego Gorzkich żalów i Jutrzni dopatrzeć, trzeba wiedzieć, że ta ostatnia nazwa oznacza nie jedno a dwa różne nabożeństwa. W obecnych brewiarzach Jutrznia nazywana jest godziną kanoniczną, która po łacinie zwie się Laudes, a która dawniej w Polsce była zwana Chwalbą. Natomiast do reform liturgicznych Pawła VI Jutrznią zwano nabożeństwo, które po łacinie zwie się Matutinum, a któremu w obecnym brewiarzu odpowiada Godzina Czytań. I właśnie na owym Matutinum wzorowane są Gorzkie żale.

Dawna Jutrznia składała się z wezwania i trzech nokturnów. W każdym zaś nokturnie były trzy psalmy. Po reformie układ ten zachował się jedynie w monastycznej Godzinie Czytań, z tym że tam w tygodniu są dwa nokturny, a jedynie w niedzielę trzy. Analogicznie Gorzkie Żale składają się z pobudki i trzech części, z których każda zawiera trzy pieśni. Co więcej niektóre Jutrznie, na przykład żałobną, można było rozbijać na trzy dni i każdego dnia śpiewać inny nokturn. Podobnie jest też z Gorzkimi żalami, które również rozbija się na części i w kolejne niedziele wielkiego postu śpiewa się właśnie po jednej części. Melodie śpiewów wchodzących w skład "Gorzkich żalów" są oryginalne, ale nawiązują do wcześniejszych pieśni.

Gorzkie żale rozpoczynają się Pobudką (inaczej Zachętą), która jest zawsze taka sama, niezależnie od części nabożeństwa. Następnie czytana jest intencja modlitwy wraz z informacją o treści rozważań, a następnie śpiewane są następujące pieśni:

  •     Hymn
  •     Lament duszy nad cierpiącym Jezusem
  •     Rozmowa duszy z Matką Bolesną
  •     suplikacja Któryś za nas cierpiał rany

Po tym może nastąpić kazanie pasyjne.

Przebieg nabożeństwa bywa różny, zależny od lokalnych zwyczajów, tak jak różne bywają melodie wykonywanych śpiewów. Poza wymienionymi pieśniami mogą pojawić się również takie elementy jak: litanie, antyfony, suplikacje.

Na koniec celebrans błogosławi Najświętszym Sakramentem.

Gorzkie żale odprawiane są w kościołach naszej parafii 20 minut przed niedzielną Mszą Świątą. Zapraszamy serdecznie do udziału w tym wyjątkowym nabożeństwie Wielkiego Postu.