Objawienia siostry Faustyny – orędzie Miłosierdzia Bożego

Objawienia siostry Faustyny to świadectwo duchowe zapisane przez Helenę Kowalską, znaną jako św. Faustyna Kowalska, zakonnicę Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia. Orędzie prowadzi do zaufania Jezusowi, pojednania i czynów miłosierdzia; Kościół przypomina przy tym, że objawienia prywatne nie dodają nic do depozytu wiary (KKK 66-67).

W Parafii Miłosierdzia Bożego Otwock-Lugi kult nie zaczyna się od niezwykłości, lecz od zwyczajnej drogi chrześcijańskiej: Eucharystii, spowiedzi, modlitwy oraz troski o człowieka obok. To ważne rozróżnienie, bo Dzienniczek nie jest dodatkową księgą Pisma Świętego, a nabożeństwo nie działa jak religijna formuła gwarantująca określony skutek.

  • Św. Faustyna Kowalska – polska zakonnica żyjąca w latach 1905-1938, której zapiski stały się podstawowym źródłem poznania orędzia.
  • Helena Kowalska – imię chrzcielne świętej, używane przy opisie jej dzieciństwa i drogi do zgromadzenia.
  • Dzienniczek – zapis doświadczeń duchowych, czytany w świetle Ewangelii i nauczania Kościoła.
  • Jezu, ufam Tobie – akt zawierzenia Chrystusowi, a nie hasło mające zastąpić odpowiedzialność za własne wybory.
  • Kraków-Łagiewniki – miejsce związane z życiem, śmiercią i kultem św. Faustyny, odróżniane od innych miejscowości o nazwie Łagiewniki.

Kim była św. Faustyna Kowalska?

Św. Faustyna Kowalska była polską zakonnicą ze Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia, która w prostym życiu zakonnym zapisała doświadczenie wezwania do ufności Bogu i czynienia miłosierdzia. Urodziła się 25 sierpnia 1905 roku w Głogowcu jako Helena Kowalska, a zmarła 5 października 1938 roku w Krakowie.

Jej życiorys nie jest opowieścią o osobie stojącej poza codziennością. Pracowała między innymi jako pomoc domowa, kucharka i furtianka. Właśnie ta zwyczajność porządkuje lekturę jej duchowych zapisków: miłosierdzie nie polega na szukaniu wyjątkowych przeżyć, lecz na wiernej odpowiedzi w konkretnym obowiązku.

Jaką drogę przeszła Helena Kowalska przed klasztorem?

Helena Kowalska przed wstąpieniem do zgromadzenia pracowała zarobkowo jako młoda dziewczyna, a decyzję o życiu zakonnym dojrzewała mimo ubóstwa rodziny i braku formalnego wykształcenia. Do Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia w Warszawie wstąpiła w 1925 roku.

Z perspektywy parafialnej jej historia pomaga nie idealizować wiary. Człowiek może zacząć od małego kroku: regularnej niedzielnej Mszy, rozmowy z kapłanem, powrotu do spowiedzi po dłuższej przerwie albo pojednania w rodzinie. Ufność nie usuwa trudności. Pozwala je przechodzić bez udawania, że grzech czy zranienie nie istnieją.

Objawienia prywatne – miejsce w wierze katolickiej

Objawienia prywatne to doświadczenia, które mogą pomagać wiernym żyć Ewangelią w określonym czasie, lecz nie uzupełniają Objawienia publicznego przekazanego w Piśmie Świętym i Tradycji. Katechizm Kościoła Katolickiego w punktach 66-67 wskazuje, że ich rolą nie jest „poprawianie” ani dopełnianie Objawienia Chrystusa.

Dlatego katolik nie ma obowiązku wierzyć w objawienia św. Faustyny w taki sam sposób, jak wierzy w prawdy wyznawane w Credo. Uznany przez Kościół kult może być owocną pomocą w modlitwie. Nie może jednak zastąpić Ewangelii, sakramentów, sumienia ani nauczania Kościoła.

  • Objawienie publiczne – obejmuje to, co Bóg przekazał dla zbawienia w Chrystusie i co Kościół strzeże jako depozytu wiary.
  • Objawienia prywatne – nie tworzą nowych dogmatów, nawet gdy Kościół uznaje ich znaczenie duszpasterskie.
  • Pismo Święte – pozostaje normą wiary, według której ocenia się każdą pobożność i każdą interpretację Dzienniczka.
  • Sakrament pokuty – jest zwyczajną drogą pojednania z Bogiem, a nie dodatkiem do modlitwy Koronką.
  • Kierownictwo duchowe – pomaga rozpoznać, czy lektura prowadzi do pokoju, nawrócenia i odpowiedzialności, czy do lęku.

Czy katolicy muszą wierzyć w objawienia prywatne?

Nie, katolicy nie muszą przyjmować objawień prywatnych jako prawd wiary, ponieważ nie należą one do depozytu wiary; mogą natomiast korzystać z uznanego kultu, gdy prowadzi on do życia Ewangelią. Taką zasadę formułuje Katechizm Kościoła Katolickiego (KKK 67).

To rozróżnienie chroni przed dwoma błędami. Pierwszy polega na lekceważeniu pobożności zatwierdzonej przez Kościół. Drugi – na traktowaniu pojedynczego zdania z prywatnego zapisu jako ważniejszego niż słowa Chrystusa, niedzielna Eucharystia lub nauka Kościoła.

„W ciągu wieków zdarzały się tak zwane «objawienia prywatne»… Ich rolą nie jest jednak «ulepszanie» czy «uzupełnianie» ostatecznego Objawienia Chrystusa.” — Katechizm Kościoła Katolickiego, 67, 1992

Jak Kościół ocenia objawienia św. Faustyny?

Kościół ocenia objawienia św. Faustyny przez pryzmat zgodności z wiarą, owoców duchowych i roztropności duszpasterskiej, a publiczny kult Miłosierdzia Bożego rozwija w łączności z liturgią. Kanonizacja Faustyny przez Jana Pawła II 30 kwietnia 2000 roku potwierdziła jej świętość życia, nie zamieniając Dzienniczka w źródło dogmatu.

Praktyczna zasada jest prosta: jeśli modlitwa prowadzi do pogardy wobec innych, zaniedbania obowiązków lub nieufności wobec Kościoła, została źle zrozumiana. Jeśli prowadzi do prawdy, przebaczenia, naprawienia krzywdy i sakramentów – spełnia swój właściwy cel.

Orędzie Miłosierdzia Bożego – pięć głównych form

Orędzie Miłosierdzia Bożego to wezwanie do zaufania Jezusowi i czynienia miłosierdzia, wyrażane przez obraz Jezusa Miłosiernego, Święto Miłosierdzia, Koronkę, Godzinę Miłosierdzia oraz szerzenie tej czci. Każda z tych form ma prowadzić do nawrócenia, nie do automatycznego oczekiwania łask bez przemiany życia.

W parafialnej praktyce najlepiej widać sens tego orędzia wtedy, gdy po modlitwie przychodzi konkret: telefon do samotnego sąsiada, przebaczenie w rodzinie, uczciwe przeprosiny, jałmużna albo spowiedź po latach. Modlitwa bez miłości do człowieka szybko staje się samą deklaracją.

  • Obraz Jezusa Miłosiernego – przypomina o zaufaniu Chrystusowi przez napis „Jezu, ufam Tobie”.
  • Niedziela Miłosierdzia Bożego – przypada w drugą niedzielę Wielkanocy i pozostaje częścią okresu paschalnego.
  • Koronka do Miłosierdzia Bożego – modlitwa odmawiana na zwykłym różańcu, skupiona na ofierze Chrystusa.
  • Godzina Miłosierdzia – modlitwa związana z godziną 15:00, kierująca myśl ku męce i śmierci Jezusa.
  • Szerzenie czci – oznacza świadectwo życia, modlitwę i uczynki miłosierdzia, a nie wyłącznie rozpowszechnianie wizerunków.

Co oznacza obraz Jezusa Miłosiernego?

Obraz Jezusa Miłosiernego przedstawia zmartwychwstałego Chrystusa z promieniami wychodzącymi z serca, a napis „Jezu, ufam Tobie” wyraża osobiste zawierzenie Bogu. W Dzienniczku promienie są objaśniane jako znaki krwi i wody, dlatego nie należy dopisywać do nich dowolnych, niepotwierdzonych znaczeń.

Obraz nie jest talizmanem. Nie chroni mechanicznie przed chorobą, konfliktem czy konsekwencjami nieodpowiedzialnych decyzji. Przypomina raczej, że chrześcijanin może zwrócić się do Chrystusa z grzechem, lękiem i bezradnością, zamiast ukrywać je za pozorem religijności.

Kiedy obchodzimy Święto Miłosierdzia Bożego?

Święto Miłosierdzia Bożego obchodzimy w drugą niedzielę Wielkanocy, osiem dni po Zmartwychwstaniu Pańskim. Jan Paweł II ustanowił je dla całego Kościoła podczas kanonizacji św. Faustyny Kowalskiej 30 kwietnia 2000 roku.

To dzień, który należy przeżyć przede wszystkim liturgicznie. W Parafii Miłosierdzia Bożego Otwock-Lugi program nabożeństw, spowiedzi i Mszy trzeba każdorazowo sprawdzić w aktualnych ogłoszeniach parafialnych, ponieważ godziny mogą zmieniać się z roku na rok.

„Od tej pory w całym Kościele druga Niedziela Wielkanocna będzie nazywać się Niedzielą Miłosierdzia Bożego.” — Jan Paweł II, homilia podczas kanonizacji św. Faustyny Kowalskiej, 30 kwietnia 2000

Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego?

Koronkę do Miłosierdzia Bożego odmawia się na pięciu dziesiątkach różańca: po modlitwach wstępnych na dużych paciorkach odmawia się formułę „Ojcze Przedwieczny”, a na małych „Dla Jego bolesnej męki”. Pełna modlitwa zwykle zajmuje około 8-12 minut, zależnie od tempa.

Na końcu trzykrotnie powtarza się: „Święty Boże, Święty Mocny, Święty Nieśmiertelny, zmiłuj się nad nami i nad całym światem”. Osoba początkująca może skorzystać z tekstu modlitwy na stronie Koronka do Miłosierdzia Bożego i modlić się wolno, bez presji na idealne tempo.

  1. Znak krzyża – rozpocznij modlitwę świadomie, bez pośpiechu i przy rozproszonym telefonie.
  2. Modlitwy wstępne – odmów „Ojcze nasz”, „Zdrowaś Maryjo” i „Wierzę w Boga”.
  3. Duże paciorki – wypowiedz formułę ofiarowania Ojcu Ciała i Krwi, Duszy i Bóstwa Jezusa Chrystusa.
  4. Małe paciorki – na każdym z dziesięciu paciorków proś o miłosierdzie „dla nas i całego świata”.
  5. Zakończenie – odmów trzykrotnie „Święty Boże”, a potem zatrzymaj się na krótkiej osobistej modlitwie.

Czy Godzina Miłosierdzia musi być dokładnie o 15:00?

Godzina Miłosierdzia jest związana z godziną 15:00 jako pamiątką śmierci Chrystusa, lecz człowiek, któremu obowiązki uniemożliwiają modlitwę o tej porze, może zwrócić się do Boga także później. Sens tej praktyki stanowi pamięć o męce Jezusa, a nie rygor zegara.

Dobry, krótki rytm na zwykły dzień to trzy kroki: chwila ciszy, fragment Ewangelii o męce lub Koronka, a następnie jedno postanowienie miłosierdzia. Przykład? Zamiast kolejnej ostrej odpowiedzi w pracy – rozmowa bez upokorzenia drugiej osoby. To trudniejsze niż samo odmówienie formuły.

Dzienniczek św. Faustyny – jak go czytać odpowiedzialnie?

Dzienniczek św. Faustyny - jak go czytać odpowiedzialnie?
Fot. Pixabay/qiye

Dzienniczek św. Faustyny to zapis jej życia duchowego, który należy czytać małymi fragmentami, w świetle Ewangelii, Katechizmu i życia sakramentalnego. Zatwierdzone wydanie Dzienniczka. Miłosierdzie Boże w duszy mojej pozwala sprawdzić kontekst numerowanych zapisków, zamiast opierać się na obrazkach i anonimowych cytatach z internetu.

Przygotowując w parafii rozmowy o kulcie Miłosierdzia, często widzę ten sam błąd: ktoś trafia na mocne zdanie o grzechu, karze lub łasce i buduje na nim cały obraz Boga. Tymczasem tekst powstawał w konkretnym kierownictwie duchowym, w konkretnym języku i w kontekście całego życia świętej.

  • Krótki fragment – jedna lub dwie strony pozwalają rozważać tekst zamiast „przebiegać” go bez skupienia.
  • Ewangelia – stanowi pierwsze kryterium rozumienia zapisków św. Faustyny.
  • Numer zapisku – umożliwia sprawdzenie cytatu w zatwierdzonym wydaniu, a nie w przypadkowej grafice.
  • Spowiednik lub kierownik duchowy – pomaga przy fragmentach, które budzą silny lęk albo skrupuły.
  • Sanktuarium w Krakowie-Łagiewnikach – publikuje materiały pomocne w rzetelnym poznaniu kultu i biografii świętej.

Czy Dzienniczek jest obowiązkową lekturą katolika?

Nie, Dzienniczek nie jest obowiązkową lekturą katolika, ponieważ obowiązującym źródłem wiary pozostają Pismo Święte, Tradycja i nauczanie Kościoła. Może jednak pomóc osobie, która chce głębiej przeżyć temat zaufania Bogu i miłosierdzia wobec bliźnich.

Nie trzeba zaczynać od czytania setek stron. Lepiej wybrać 10 minut raz lub dwa razy w tygodniu, przeczytać fragment, odnieść go do Ewangelii, a potem zapytać: co dziś mogę naprawić? Takie pytanie chroni przed kolekcjonowaniem religijnych wzruszeń bez zmiany postępowania.

Jak nie interpretować objawień św. Faustyny?

Objawień św. Faustyny nie należy interpretować jako prywatnych przepowiedni, narzędzia do oceniania innych ani źródła lęku budowanego na wyrwanych zdaniach. Gdy lektura wywołuje przymus, rozpacz lub przekonanie o własnej wyższości, warto porozmawiać z kapłanem lub doświadczonym kierownikiem duchowym.

Miłosierdzie nie oznacza pobłażania złu. Człowiek, który skrzywdził drugą osobę, nie naprawi sprawy samym słowem „ufam”; potrzebuje uznania winy, przeproszenia, możliwego zadośćuczynienia i – jeśli sytuacja tego wymaga – spowiedzi. W tym sensie kult prowadzi do prawdy, nie do wygodnego usprawiedliwienia.

Gdzie szukać wiarygodnych tekstów o św. Faustynie?

Wiarygodnych tekstów o św. Faustynie należy szukać w zatwierdzonym wydaniu Dzienniczka, Katechizmie Kościoła Katolickiego oraz materiałach Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach. Anonimowe listy „obietnic” bez numeru zapisku i źródła wymagają ostrożności.

Warto też sięgać po materiały parafialne, jeżeli podają autora, datę i podstawę liturgiczną. Informacje o lokalnych nabożeństwach zawsze wymagają aktualizacji – dane sprawdzone w ogłoszeniach Parafii Miłosierdzia Bożego Otwock-Lugi przed konkretną niedzielą lub świętem są ważniejsze niż archiwalny wpis.

Kanonizacja św. Faustyny i Niedziela Miłosierdzia Bożego

Kanonizacja św. Faustyny Kowalskiej odbyła się 30 kwietnia 2000 roku, a tego samego dnia Jan Paweł II ustanowił drugą niedzielę Wielkanocy Niedzielą Miłosierdzia Bożego dla całego Kościoła. Wydarzenie połączyło świadectwo polskiej zakonnicy z liturgicznym rytmem okresu wielkanocnego.

Data ma znaczenie, lecz najważniejszy pozostaje jej sens. Zmartwychwstały Chrystus przychodzi do uczniów z pokojem i przebaczeniem, co czytamy w Ewangelii z drugiej niedzieli Wielkanocy. To fundament święta, a nie sam rozbudowany zestaw praktyk prywatnych.

  • 30 kwietnia 2000 roku – data kanonizacji św. Faustyny Kowalskiej przez Jana Pawła II w Rzymie.
  • Druga niedziela Wielkanocy – stały termin Niedzieli Miłosierdzia Bożego w kalendarzu liturgicznym.
  • Jan Paweł II – papież, który wpisał nazwę święta do kalendarza Kościoła powszechnego.
  • Ewangelia według św. Jana 20,19-31 – liturgiczne tło spotkania zmartwychwstałego Jezusa z uczniami i Tomaszem.
  • Spowiedź – praktyka pojednania, do której wierny przygotowuje się rachunkiem sumienia i szczerym żalem.

Dlaczego święto przypada po Wielkanocy?

Święto przypada po Wielkanocy, ponieważ druga niedziela Wielkanocy ukazuje zmartwychwstałego Chrystusa przynoszącego uczniom pokój i przebaczenie grzechów. Kult Miłosierdzia jest więc zakorzeniony w paschalnym centrum wiary, a nie odłączony od liturgii.

To dobra okazja, by przygotować się bez nerwowego „zaliczania” praktyk. Pomocna bywa wcześniejsza spowiedź, udział we Mszy Świętej, modlitwa Koronką i konkretny uczynek miłosierdzia. Aktualne informacje znajdziesz w parafialnej stronie Niedziela Miłosierdzia Bożego.

Jak miłosierdzie łączy się z nawróceniem?

Miłosierdzie łączy się z nawróceniem, ponieważ Bóg przebacza człowiekowi po to, aby mógł odejść od grzechu i odbudować relację z Nim oraz z ludźmi. Przebaczenie nie unieważnia prawdy o złu ani odpowiedzialności za jego skutki.

Pięć praktycznych przykładów pokazuje tę zależność jasno: przeproszenie współmałżonka po kłótni, oddanie długu, odwiedziny chorej osoby, powstrzymanie się od obmowy, uczciwe przyznanie się do błędu w pracy. Małe decyzje są sprawdzianem, czy modlitwa rzeczywiście dotyka życia.

Kult Miłosierdzia w Parafii Miłosierdzia Bożego Otwock-Lugi

Kult Miłosierdzia w Parafii Miłosierdzia Bożego Otwock-Lugi
Fot. Pexels/Marcin

Kult Miłosierdzia w Parafii Miłosierdzia Bożego Otwock-Lugi wyraża się przez liturgię, adorację, Koronkę, przygotowanie do spowiedzi i dzieła pomocy, a szczegółowy harmonogram należy potwierdzać w bieżących ogłoszeniach parafialnych. Nazwa parafii dotyczy Otwocka-Lugów i nie powinna być mylona z parafiami w Kicinie, Gostycynie czy Gniewie.

Najbardziej wiarygodne świadectwo parafii nie mieści się w liczbie udostępnień grafiki z wizerunkiem Jezusa Miłosiernego. Widać je wtedy, gdy wspólnota potrafi przyjąć samotnego, wesprzeć rodzinę w kryzysie, odwiedzić chorego i stworzyć warunki do spokojnej spowiedzi.

  • Koronka – może być wspólną modlitwą parafialną, której konkretną godzinę wyznaczają aktualne ogłoszenia.
  • Adoracja Najświętszego Sakramentu – pomaga przejść od słów modlitwy do osobistego spotkania z Chrystusem.
  • Sakrament pokuty – wymaga przygotowania, szczerego wyznania grzechów i postanowienia poprawy.
  • Nowenna – dziewięciodniowa modlitwa przygotowująca do Święta Miłosierdzia, opisana na stronie Nowenna do Miłosierdzia Bożego.
  • Uczynki miłosierdzia – obejmują realną pomoc materialną, czas dla potrzebujących i ochronę dobrego imienia bliźniego.

Jak przygotować się do Niedzieli Miłosierdzia w parafii?

Do Niedzieli Miłosierdzia najlepiej przygotować się przez dziewięć dni modlitwy, udział w Eucharystii, pojednanie z Bogiem w spowiedzi oraz jeden konkretny uczynek miłosierdzia wobec drugiej osoby. Daty i godziny nabożeństw trzeba sprawdzić przed świętem w aktualnych ogłoszeniach Parafii Otwock-Lugi.

Praktyczny plan może wyglądać tak: pierwszego dnia wybierz intencję, w kolejnych dniach odmawiaj nowennę, zaplanuj spowiedź bez odkładania jej na ostatnią chwilę, a w święto przyjdź na Mszę z czasem na modlitwę. Pomocny materiał znajdziesz także pod linkiem Spowiedź i przygotowanie do sakramentów.

Jak uczynić miłosierdzie widocznym poza kościołem?

Miłosierdzie poza kościołem staje się widoczne wtedy, gdy modlitwa prowadzi do prawdziwej pomocy, przebaczenia, uczciwości i obrony osoby słabszej. Jedna konkretna decyzja w tygodniu ma większą wagę niż wiele ogólnych deklaracji.

Można zacząć od rzeczy prostych: zrobić zakupy starszej sąsiadce, zadzwonić do osoby po stracie, wesprzeć zbiórkę parafialną, nie przekazywać niesprawdzonej plotki, poświęcić godzinę choremu członkowi rodziny. Miłosierdzie nie potrzebuje sceny. Potrzebuje wierności.

Najczęściej zadawane pytania

Najczęściej zadawane pytania
Fot. Pexels/Ann H

Czy objawienia św. Faustyny są obowiązkowe dla katolików?

Nie, objawienia prywatne nie są obowiązkowe dla katolików w takim sensie jak prawdy wiary zawarte w Credo. Kościół dopuszcza uznany kult jako pomoc duchową, ale nie stawia Dzienniczka ponad Ewangelią, sakramentami ani nauczaniem Kościoła (KKK 66-67).

Co oznaczają promienie na obrazie Jezusa Miłosiernego?

W przekazie związanym z Dzienniczkiem promienie na obrazie Jezusa Miłosiernego oznaczają krew i wodę. Ich sens należy rozumieć w świetle wiary w Chrystusa i Jego zbawcze dzieło, bez dopowiadania symboliki, której nie potwierdza źródło.

Kiedy obchodzimy Święto Miłosierdzia Bożego?

Święto Miłosierdzia Bożego obchodzimy w drugą niedzielę Wielkanocy. Jan Paweł II ustanowił tę nazwę dla całego Kościoła 30 kwietnia 2000 roku, podczas kanonizacji św. Faustyny Kowalskiej.

Czy Godzina Miłosierdzia musi być dokładnie o 15:00?

Godzina 15:00 jest uprzywilejowanym czasem związanym z pamięcią o śmierci Chrystusa. Jeżeli praca, szkoła, opieka nad dzieckiem lub inny obowiązek uniemożliwia modlitwę wtedy, można zwrócić się do Boga w innym czasie bez poczucia winy.

Jak długo trwa Koronka do Miłosierdzia Bożego?

Koronka odmawiana w spokojnym tempie trwa zwykle około 8-12 minut. Czas zależy od tempa modlitwy, ale nie jest miarą jej wartości; ważniejsze są skupienie, ufność i gotowość do życia zgodnego z tym, o co człowiek prosi.

Gdzie szukać wiarygodnych tekstów o św. Faustynie?

Najbezpieczniej korzystać z zatwierdzonego wydania Dzienniczka, Katechizmu Kościoła Katolickiego i materiałów Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach. Unikaj anonimowych kompilacji obietnic, cytatów bez numerów zapisków oraz wpisów, które budują lęk.

Czy miłosierdzie oznacza pobłażanie złu?

Nie, miłosierdzie nie oznacza uznania zła za nieważne ani rezygnacji z odpowiedzialności. Chrześcijańskie przebaczenie łączy prawdę o winie z pragnieniem nawrócenia, naprawienia krzywdy i pojednania, gdy jest ono możliwe.

Źródła i literatura

  1. Katechizm Kościoła Katolickiego, 66-67, 1992 – miejsce objawień prywatnych w wierze katolickiej.
  2. Jan Paweł II, homilia podczas kanonizacji św. Faustyny Kowalskiej, 30 kwietnia 2000.
  3. Św. Faustyna Kowalska, Dzienniczek. Miłosierdzie Boże w duszy mojej, wydanie zatwierdzone, 2005.
  4. Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach, materiały o kulcie Miłosierdzia Bożego i św. Faustynie, dostęp sprawdzany przed publikacją.
  5. Pismo Święte, Ewangelia według św. Jana 20,19-31 – perykopa liturgiczna drugiej niedzieli Wielkanocy.